Koenfusion

Zachtjes klatert het water vanuit het bovenste bassin uit vier spuitmonden in dunne stralen in het grote bassin van de Fontana Tartarughe. Deze fontein uit de zestiende eeuw is één van de kleine schatten die de schilderachtige Joodse getto in Rome opsiert. In dit minder bekende deel van de stad zijn niet zo veel toeristen als rond bijvoorbeeld de Fontana di Trevi en het Pantheon, waar men over de hoofden kan lopen. Hier in de getto overheersen zachte kleuren en afbladderende begroeide muren. De zon verwarmt zachtjes de oranje muren en lichtblauwe luiken van de oude palazzi aan het plein en de gezichten van de groep leerlingen die verspreid rond de fontein zitten. Met potlood creëren ze de fontein in hun witte schetsboeken. Elke leerling zit op een andere plek en werpt zo een eigen perspectief op de fontein. Een jonge leraar loopt rond om hun interpretaties te inspecteren en te zien of ze de perfectie van de fontein voldoende weten vast te leggen. Er zijn veel prachtige details. Vier schelpachtige bakken worden gevuld met water vanuit de opengesperde bekken van vier dolfijnen. Bovenop de dolfijnen zitten vier jonge mannen met hun rug naar de fontein gekeerd die elk in een identieke beweging een schildpad in het bassin boven hun hoofd duwen. De leraar gaat van leerling tot leerling, komen de potloodstrepen overeen met de tastbare fontein? Hij tracht te doorgronden welke processen in hun hoofd leiden tot de weergaves op het papier. Welke interpretatie karakteriseert het beste de situatie? Wellicht is mijn foto van het hele gebeuren de beste impressie. Of de foto die vastlegt dat ik een foto maak, of de foto daarvan? En wie legt het geluid vast van de vogeltjes of passerende motorini? Indrukken en waarheden zijn veelomvattend en moeilijk te doorgronden. Dat is wat Rome duidelijk maakt. De stad is in nevelen gehuld. De oorzaken van de teloorgang van het Romeinse Rijk zijn nog altijd omstreden. De vele gezichten van de stad maken haar karakter ambigu. De schoonheid van de vele ruïnes en de historische bouwwerken die zijn blijven staan waar de toeristen zich aan vergapen en het verkeer langs voortraast. De moderne romantiek van immer getrokken camera’s, alomtegenwoordige commercie, bedelende daklozen en illegale straatventers. De impliciet erkende pracht van de vele fascistische gebouwen die zijn weerklank vindt tegen de muren van de oude gebouwen in de binnenstad als ’s nachts dronken jonge mannen liederen uit grootmoeders tijd zingen. De werkelijkheid is veelomvattend en ongrijpbaar. En toch aanraakbaar. Terug naar de fontein, waar de groep leerlingen vertrokken is en de schildpadden, jonge mannen en dolfijnen in hun eeuwige pose er op wachten om opnieuw omgezet te worden in impressies op onbeschreven bladen.

Het is het heetste moment van de dag. De conferentie die ik bezocht heb is voorbij en de zon in Miami brandt fel. M’n huid gloeit van een ochtend rondlopen door de wijk Little Havanna. M’n hart brandt nog vuriger. Alhoewel dit een wijk is die hoofdzakelijk bevolkt wordt door Amerikanen met een Cubaanse achtergrond en zodoende als achtergesteld wordt beschouwd, is het de enige plek in de stad waar ik echte mensen heb gevonden. Oprechte en vriendelijke mensen die niet verloren gaan tussen de wolkenkrabbers van het zakencentrum Downtown of het uiterlijk vertoon in het strandgebied South Beach. Er klinkt warme Zuid-Amerikaanse muziek uit speakers boven de ingang van kleine winkeltjes die een vrolijk palet van authentieke kleuren vormen. Het warmt de straat meer dan de zon en illustreert de vrolijke gemoedelijkheid van de kleine gebouwen en mensen. De gastvrijheid van de familie die het kleine eetcafeetje beheert waar ik lunch is geen uitzondering. In een plaatselijk kerkje en een buurtcentrum voor oorlogsveteranen werken mensen die uitgebreid de tijd nemen om te vertellen over hun leven, werk en de gemeenschap. Hun verhalen maken duidelijk hoezeer dit een land is waar collectieve trots gepaard gaat met egocentrisch eigenbelang, weidse welvaart met individuele problemen, vlugge vooruitgang met diepgewortelde ongelijkheden. Contrasten zijn groot. De Cubaanse minderheden in deze wijk, de zwarte minderheden in de achterstandwijk Overtown, de Haïtiaanse minderheden in Little Haïti. De jetset huist in wijken als Coconut Grove, Coral Gables en Bayside en pendelt naar het uit hoge hotels en bankgebouwen bestaande Downtown. De winkels, hotels, bars en het strand van Southbeach worden bevolkt door toeristen en jongeren die gezien willen worden. Toch voelt het nergens vreemd, alles is bekend. Bekend van tv. Ik heb het gevoel in een film rond te lopen. Of beter gezegd, verschillende films. Ik heb me begeven tussen de wetenschappers en professionals in pakken met papers en visitekaartjes als communicatiemiddel, tussen gespierde torsos en goed gevulde bikini’s waar de schreeuwerigheid van de kleding, cabrio’s, sieraden en tattoo’s de dienst uitmaakt, en tussen de Cubanen met hun kleinschalige genot van sigaren, domino en mierzoete koffie. Verschillende werelden met verschillende mensen en verschillende gebruiken. De afstanden zijn groot. Alleen te overbruggen door nieuwsgierige buitenstaanders. Maar allemaal met elkaar verbonden door brede stroken asfalt met benzineslurpende wagens. De harde realiteit van een onbegrensd land.