Koenfusion

Ongeduldig wacht ik op een taxi. De ladderzatte rij voor me lijkt zich een stuk minder te bekommeren om het wachten op een vervoersmiddel naar huis. Lopen op dit tijdstip is niet veilig. Te veel dronken idioten en overvallers met messen. Om middernacht lopen op zaterdag de pubs leeg. Overal schreeuwende debielen. De verplichte sluitingstijd kan niet vroeg genoeg komen. De 43 miljoen pond die dit jaar naar de bestrijding van alcoholisme gaat in dit land verdwijnt in een put zo bodemloos als de kelen van die malloten. Slappe zakken. Alle oude mannen dezelfde aardappelneuzen waar de paarse aderen dik doorheen schijnen in contrast met de rode konen die hun grauwige witte huid kleurt. De jongeren steken opgepompt in hun strakke shirtjes waar de kettinkjes overheen hangen. Al voor etenstijd staan ze van alle generaties wankelend voor de deur van de pub aan een sigaretje te lurken. Geen enkele zelfbeheersing, geen eigenwaarde, geen doel in het leven. Het is altijd oppassen geblazen om op straat niet tegen zo’n zwalkende lamzak op te botsen. Op weg naar een grauw flatje waar zijn ellendige leven zich afspeelt tegen een decor van bevuilde muren en ranzige vloeren. Een zielig en sneu bestaan van drank, ongeluk en klaagzang. Ik schrik op van een kerel die plots omvalt en op straat terecht komt achter een zojuist gearriveerde taxi. Een hels gelach breekt los. Een paar van die lamlullen raken in een discussie terwijl ze het aan een popje op wankele hakken overlaten hun maat overeind te helpen. Onbeschaamd schreeuwen ze onverstaanbare woorden de nacht in. Agressief en plompverloren. Overal om me heen is geschreeuw, uitdagende blikken kruisen, een eerste provocatie is op handen. Als ze het toch ook maar één keer in hun zatte kop zouden halen om zoveel als een vinger naar mijn meisje uit te steken stuur ik ze met één klap naar een andere wereld. Met een doffe dreun zouden ze op de natte stoep vallen en met hun kortgeschoren kop in een plakkerige plas bloed zich verder verwijderd voelen van de wereld dan ooit tevoren. Lang zou ik van zo’n heldemansdaad niet kunnen nagenieten, aangezien ik belaagd zou worden door een groep dronken maten die met hun apeharses de waarde van het verdedigen van een vrouws eer niet zouden kunnen vatten. Als men zijn leven lief is laat men elke onfatsoenlijkheid moedwillig over zich heen komen. Liever kijkt men als een klein muisje gevangen in een hoek trillend voor zich uit in de angst voor ongeremde bruutheid. Dan is het plots voorbij, de massa valt stil. Glazig staren ze voor zich uit tussen omvallen en aanvallen in.

Enige weken geleden woonde ik een lezing bij van een gerenommeerde Amerikaanse professor van wie ik nog nooit had gehoord over de hegemonie van het Westerse liberaal-democratische model in de internationale politiek. Hij stak een abstract en bij vlagen ongenuanceerd, maar niettemin prikkelend, verhaal af waarin hij schetste hoe deze hegemonie tot stand was gekomen onder de bezielende leiding van de V.S. en dat zij niet het eeuwige leven geschonken was. Sterker nog, hij voorspelde dat op niet al te lange termijn er een nieuw model zou gaan domineren, al vond hij het moeilijk om te zeggen wat dat dan precies zou zijn. Maar het einde van de geschiedenis, zoals gepopulariseerd door enkele wetenschappelijke denkers in het begin van de jaren negentig, was nooit geheel realistisch geweest en is door de ontwikkelingen in de laatste jaren compleet onwaarschijnlijk geworden. Alhoewel het merendeel van de wereld nog steeds het label democratie placht te gebruiken om zichzelf enige legitimiteit te verschaffen, zijn er enorm veel grote en kleine landen die er een hele andere, meer autoritaire, staatsvorm op nahouden. Bovendien is het democratische gehalte van Westerse landen zeer variabel en betwistbaar. Uiteraard zijn dit allemaal geen nieuwe constateringen, het blijft toch een beetje aanmodderen en het zal verder zo’n vaart niet lopen. Toch vraag ik me af hoe lang we nog zullen blijven geloven in het doorkabbelende liberaal-democratische model. Zo lang bestaat het nu ook weer niet en het is ook geen onvermijdelijk eindpunt. Bovendien zijn er verschillende omstandigheden waar het huidige model simpelweg geen antwoord op heeft: de brede steun voor populisten, de recente economische crisis, het opraken van natuurlijke hulpbronnen, de overtuigingskracht van online conspiracy documentaires, de weigering van Islamitische landen zich te conformeren, het falen van het Westerse model in voormalige koloniën in de Derde Wereld, de opkomst van het autoritaire China als wereldmacht en het schenden van regels van behoorlijk bestuur in Westerse landen als de V.S., Italië en zeer recent Groot-Brittannië. Wat staat ons te wachten? Revolutie? Voorlopig blijft het bij de geleidelijke penetratie van het systeem door het geloof in de onkunde van de staat en politiek, in oppervlakkige en extremistische populisten en in dat er toch ergens iets moet zijn dat alles beter voor ons zal maken.