Koenfusion

Er zitten mensen op de bankjes. Dan staan ze op en verdwijnen met andere passanten achter de nieuwe uitbouw van de bibliotheek. Vanachter mijn bureau sla ik het allemaal gade. Zoals ik de bouwvakkers heb gadegeslagen terwijl ze gedurende de afgelopen vijf maanden het gebouw en het plein ervoor hebben gerenoveerd. Wat eerst een compleet betonnen grijs aangezicht was, is nu een glazen gevel van grotendeels zwart geblindeerde ramen, die iets voor de hoek overgaan in doorzichtige ramen. Eronder wittige tegels met een grasveldje in het midden dat in tweeën wordt gesplitst door een pad waar vier bankjes staan. Een stuk minder somber uitzicht dan eerst, al is het slechts een gelakte teen aan het groteske corpus van betonblokken dat de rest van de bibliotheek vormt. Een sierlijk verlicht hoekje in een duistere ruimte. Het is nu een vanzelfsprekend aangezicht. Toch kan ik er maar moeilijk aan wennen. Het gekmakende bouwgeluid van slijptollen, boren en vrachtwagens met hun irritante piepsignaal als ze achteruit rijden resoneert nog na in mijn hoofd. Ik kan me nog steeds inbeelden hoe het allemaal nog verre van af was. Hoe de ramen gezet werden. Hoe ze tegel voor tegel het plein aangelegd hebben, nadat ze stukje voor stukje de grond egaal hadden gemaakt. Hoe ze met beton een nieuwe oprit ernaast maakten. Gras gelegd in de opengelaten ruimte. Afgelopen week de bankjes erin. Een eindeloos proces waarvan ik zeker een maand lang voorspelde dat ze aan het eind van de week toch echt wel klaar zouden zijn. Het duurde me ook veel te lang. De bouwvakkers legden elke dag hun gereedschap neer als hun werktijd er op zat en ik nog een paar uur achter het scherm bleef doortikken. Hadden ze niet nog wat meer kunnen doen? Misschien. Gebrek aan discipline? Ik zet zelf altijd druk op mezelf wat meer te doen. Soms misschien meer dan goed voor me is. Wanneer is het genoeg? De norm is om alsmaar door te gaan. Verwachtingen zijn altijd hoog, of worden anders wel naar boven bijgesteld. Overbelasting van het lichaam als gevolg. Wat is goed? Het behalen van doelstellingen van werk staat op gespannen voet met het lichaam in balans houden. Wanneer is er sprake van vooruitgang? Het zijn vragen die zich aandienen wanneer je voor drie jaar door hetzelfde raam naar buiten kijkt. En telkens bezig bent met een product dat nooit af lijkt te komen en waarvan de toegevoegde waarde in nevelen gehuld is. Telkens kleine stapjes naar een onduidelijk doel. Ik kijk weer naar buiten en zie een nieuwe stroom mensen over het plein bewegen.

Een reis naar Loch Ness is een reis naar ergens en nergens tegelijk. De omgeving slokt me op. Uitgestrekte heuvels, diep water en de ruïnes van een kasteel. Prachtige heldere kleuren. Groen. Blauw. Gesteente. Grenzen van tijd en ruimte komen te vervallen. Het meer strekt zich zo ver uit dat het aan de horizon met een lichte bolling verdwijnt. Het einde van de wereld. Onderweg naar deze plek komt er een cosmetische kracht van de Highlands. De toppen van sommige bergen zijn in nevelen gehuld. Imposant groot tussen groene vlakke velden. Oneindig landschap. Waar de schepping zich in al haar puurheid uitstrekt. Resultaat van miljarden jaren van evolutie. Nauwelijks aangetast, alleen door de smalle snelweg die er doorheen slingert en de parkeerplekken waar de bussen stoppen om het toeristenvee even uit te laden voor de snelle digitale vereeuwiging van een tijdloos schouwspel. Veranderingen nauwelijks waar te nemen in een mensenleven. Zo omvattend dat m’n hoofd er van gaat tollen. Niet te bevatten. Maar daarom niet minder tastbaar. De bergen en bomen omringen me. Onontkoombaar dringen ze hun aanwezigheid op. Daar staan ze. En daar zullen ze over honderd jaar staan. Ik niet. Zoveel is wel zeker. Het maakt een mens nietig. Elke stap oneindig klein. En tegelijkertijd is elk moment voor onszelf onmetelijk groot. Het definieert ons bestaan. We zijn vaak niet eens in staat om onze dagelijkse problemen er in op te lossen. We worden mentaal ontwapend in de aanblik van de concreetheid van het leven. En zelfs als een stap gezet wordt, blijft de onzekerheid bestaan of je de juiste keuze hebt gemaakt. Een geloof of ideaal is mooi, maar des te meer raadselachtig als praktische vragen en keuzes zich opdringen. Duidelijke richtlijnen en oordelen zijn afwezig. Maar de onzekerheid maakt ons niet tot slappe en weerloze objecten. We zijn niet veroordeeld tot nietsdoen of willoze overgave aan al dat gebeurt. Het is wel degelijk mogelijk een verschil te maken. Anderen gelukkig te maken. Lijden is nog altijd niet beter dan geluk. Daartoe moeten we proberen zoveel mogelijk te doen en op een gegeven moment een keuze maken als we het gevoel hebben dat het moment er naar is. Daarna draait het om gemoedsrust, vrede verkrijgen met dat wat gebeurd is. Reflectie kan tot gemoedsrust leiden en ook tot inzicht over hoe we onze situatie kunnen verbeteren, wat de beste stap is voor de toekomst. Ook al zijn reflecties maar tijdelijk. Het zijn allemaal stappen die we moeten zetten om verder te komen in het leven. Zo vordert het leven en komen we ergens en nergens tegelijk.